X
تبلیغات
رایتل

احادیثی در مورد طبقات اجتماعی

 

 

 گردآوری :ن- ابو ترابی    

 

پاییز 1388

 

مختصری در باب تحقیق

  در این تحقیق که درباره ی فصل سیزدهم فصل طبقات اجتماعی بررسی شد با استفاده از دو منبع معتبر از کتاب نهج البلاغه و نهج الفصاحه احادیث ارزنده از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و مولای متقیان حضرت علی علیه السلام به دست آوردم که تأثیر فراوانی در فهم عمیق این مبحث درسی می گذارد.

 

در این خصوص با توجه به طبقات اجتماعی و تعریف آن اینجانب از داخل متن با استفاده از کلمات ثروتمند و فقیر ، بردگی ، سبک زندگی افراد محتاج و توانگر چه از لحاظ مادی و چه از لحاظ معنوی مد نظر خود قرار داده امید است که توانسته باشم که این تحقیق را به خوبی انجام داده تا مورد رضایت شما استاد محترم قرار گیرد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نهج الفصاحه

 

إِخوانُکُمْ خَوَلُکُمْ جَعَلهُم اللهُ قِنْیَهً تَحْتَ ایدیکُم فَمَن کانَ أخوهُ تَحْتَ یَدهر فلیعلعِمْهُ مِنْ طَعامِهِ وُ لْیُلبِسْهُ مِنْ لِباسِهِ و لا یُکَلِّفهُ ما یَغْلِبُهُ فإنْ کَلَّفَهُ ما یغلبُه فَلْیُعِنهَ.

 

بندگان شما برادران شما هستند که خداوند آنها را زیر دست شما قرار داده و هر کسی زیر دستی دارد باید از غذای خود بدو بخوراند و از لباس خود به او بپوشاند و کاری که بیش از طاقت وی باشد بدو ارجاع ندهد و اگر کار سختی بدو رجوع کرد یاری اش کند .

 

أَرِقاء کمْ أَرِقاءَ کُم فأَطعِموهُم مما تأکلونَ و البسوهُم مما تلبسوُنَ و إنْ جاؤُ و ابذنبٍ لا تریدونَ أنْ تَغْفِروُهُ فَبیعوُا عبادُاللهِ و لا تَعَدِّبوُهُم

 

بندگان خود را رعایت کنید هر چه می خورید به آنها بخورانید و هر چه می پوشید به آنها بپوشانید و اگر گناهی کردند که نمی پسندید ، آنها را بفروشید و عذابشان ندهید .

 

أَرِقاؤکم إخوانُکُمْ فأحسنْوا اِلَیْهمْ استَعینُوهُمْ علی ما غَلَبَکُمْ و اعینهُمْ علی ما غَلَبَهُمْ

 

بندگان شما برادران شما هستند با آنها نیکی کنید . آنها را در کارهای مشکل خود به کمک گیرید و به آنها در کارهای مشکل کمک کنید .

 

اللهَ اللهَ فیما مَلَکَتْ أیمانُکُمْ ألبسوا فلهورَهُم و أشبِعوا بُطونَهُم وألینوا لَهُمُ القولَ

 

در رفتار با بندگان خود خدا را در نظر داشته باشید تنشان را بپوشانید و شکمشان را سیر کنید و با آنها با ملایمت سخن بگویید .

 

لِلمملوکِ طعامُهُ و کِسوَتُهُ بالمعروفِ و لا یُکَلِّفُ مِنَ العَمَلِ الّا ما یُطیقُ

 

مملوک حق طعام و غذای شایسته دارد و کاری که تاب آن را ندارد به عهده ی او نگذارید .

 

مَن خبَّبَّ زوجَهً امْرِءٍ أوْ مملوکَهُ فلیسَ منا

 

 هر که همسر کسی با مملوک او را فریب دهد از ما نیست .

 

لِلملوکِ علی سَیِدِهِ ثلاثُ خصال . لا یعجَلُهُ عَن صلاتِهِ  و لایُقیمُهُ عن طعامِهِ و یشبعُهُ کلَّ الاشباع

 

 مملوک بر آقای خود 3 حق دارد در ادای نماز شتاب زده اش نکند و از غذای او را برنخیزاند و کاملاً سیرش کند .

 

عاقَبُوا أرقاءَکُم علی قَدْرِ عُقولِهم

 

زیر دستان خویش را به اندازه عقولشان عقوبت کنید.

 

کفی إثما أن تحبسَ عََّمنْ تَملکُ قُوتَهُ

 

همین گناه بس که غذا را از زیر دست خویش منع کنی .

 

ثلاثُ مَن کنَّ فیه نَشَرَ اللهُ تعالی علیهِ کَنَفَهُ و أدخَلَهُ جَنَتهُ رفیقُ بالضعیف و شفقَهٌ علی الوالدینِ و الاحسانُ إلی المملوک

 

سه چیز در هر که باشد خداوند او را پناه می دهد و به بهشت برد . مدارا با ناتوان مهربانی با پدر و مادر و نیکی با زیر دست .

 

 

 

 

 

 

 

نهج الفصاحه

 

جُهْدُ البلاءِأنْ تَحْتاجوا إلی ما فی أیدی الناس فتمنعوا

 

نهایت مصیبت آن است که به مردم محتاج شوی و خواسته ات را رد کنند .

 

ما عالَّ مَنِ اقتصَدَ

 

کسی که در مخارج برنامه ریزی دارد محتاج نشود.

 

اِستووا و لا تختلفوا فتختلف قلوبکم

 

با یکدیگر برابر باشید و مختلف نشوید تا دل هایتان مختلف نشوند .

 

إِستووا تستوِقلوبُکم و تماسُّوا تراحَموا

 

با یکدیگر برابر شویدتا دل هایتان برابر شوند در ارتباط باشید تا به هم رحم کنید.

 

وَیلٌ للأََغنیاءَ مِنَ الفقراءِ

 

وای بر ثروتمندان از فقیران .

 

اتخذوا عند الفقراءِ أَیادیَ فإنَّ لهم دَولَهَ یومَ القیامَهِ

 

با فقرا دوستی کنید زیرا در روز رستاخیز دولتی بزرگ دارند.

 

استعیذوا بالله مِنَ الفقرِ و الغیله و من أَن تطلِموا أو تُظلَموا

 

به خدا پناه ببرید از فقر و عیالمندی و این که ظلم کنید یا متحمل ظلم شوید.

 

الفَقرُشینُ عندالناس و زینُ عند اللهِ یوم القیامَهِ

 

فقیر پیش مردم زبونی در روز قیامت پیش خدا زینت است .

 

الفقرُ أمانَهُ فَمَن کتمهُ کانَ عبادَهً

 

فقر امانت است و هر که آن را پنهان دارد عبادت است .

 

کادَ الفَقرُ أن یکونَ کفراً

 

نزدیک است که فقر بر کفر منجر شود .

 

نهج البلاغه

 

 حکمت 56. الغنی فی الغرْبَهِ وَطَنْ و الفَقْرُ فی الموطَنِ غُرْبَهُ

 

ثروتمند در غربت ، مانند در وطن بودن است و تهی دست در وطن،غربت است .

 

حکمت 34. العَفَاف زینهُ الفَقر و الشکرُ زینَهُ الغنی

 

پاکدامنی زیور تهی دستی و شکر گذاری زیور بی نیازی است .

 

حکمت 118. إضاعَهُ الفرصَهِ غُصَّهُ

 

از دست دادن فرصت باعث اندوه می شود .

 

حکمت 328. إنَّ الله فَرَضَ فی مال الأغنیاءَ أقواتَ الفُقَراءِ فَمَا جاعَ فقیراً مُتِّع بِهِ غَنیٌ واللهُ مسائِلُهُم عَنْ ذلِلَ

 

وظیفه ی سرمایه داران همانا خدای سبحان روزی فقرا را در اموال سرمایه داران قرار دارده پس فقیری گرسنه نمی ماند جز به کامیابی توانگران و خداوند از آنها دربارهی گرسنگی گرسنگان خواهد پرسید.

 

حکمت 319. یا بُنی إنیِّ اخافُ علیکَ الفقرَ فاستعِذُ بالله منهُ فإن منه فإنَّ الفقر منقَعهُ للدین مَدْهَشَهُ لِلعقلِ راعیَهُ للمَقْتِ.

 

ای فرزندم از تهی دستی بر تو هراسناکم از فقر به خدا پناه ببر که همانا فقر دین انسان را ناقص و و عقل را سرگردان و عامل دشمن است .

 

حکمت . الطمعُ رِقُ مُؤَبَدُ. طمع ورزی بردگی همیشگی است .

 

حکمت 163. الفقرُ المَوْتَ الکبر. فقر ، مرگ بزرگ است .

 

احادیثی چند از حضرت علی :

 

لایستَرقَنَّک الطمعُ وقد جعلک اللهُ حُرّاً

 

طمع بندگی برتو ننهند چرا که خداوند تو را آزاد آفریده است .

 

لیْسَ مَنِ ایتاعَ نَفسَهُ فأعتَقَها ، کَمن باعَ نَفسَهُ فاوَبَمها.

 

کسی که خود را خرید و آزاد کرد مانند کسی نیست که خود را فروخت و نابود ساخت .

 

فی صِفَهِ اهل الذَّکرِ یأمرون بالقسط و یأمرونَ به ینهون عن المنکرِ و یتناهونَ عَنه.

 

در وصف اهل ذکر – به عدل فرمان می دهند و خود به آن عمل می کنند و از زشتکاری باز می دارند و خود از آن باز می ایستند .

 

 

 

فی صِفَهِ النباءِ کانوقوماً مستضعفین قَد خبَرَهُمُ الله بالمخمصَهِ و ایتلاهُم بالمجهدَهِ ولکن الله سبحانه جَعَلُ رُسُلَهُ  اولی فَوَرَهِ فی عزائمهم و صَعَفَهِ فیما تَرَی الاعیُنُ من حالاتهم . مَعَ قناعَهِ تملأُ القلوب و العینَ غِنی و خصاصهِ تملأُ أَلبصار و الأسماعَ أذی

 

در توصیف پیامبران – آنان جماعتی مستضعف بودند و خداوند ایشان را با گرسنگی آزمود و با مشقت امتحانشان فرمود اما خداوند سبحان فرستادگان خود را صاحبان اراده ی نیرومند قرار داد و از نظر حالات ظاهری ضعیف و فقیر اما توأم با قناعت که دلها و چشمها را پر از بی نیازی می کرد و همراه با نیازمندی و فقیری که چشم ها و گوش ها را از ناراحتی لبریز می ساخت .

 

          منبع: پیامبر ا عظم از نگاه قرآن و اهل بیت مترجم محمد رضا شیخی

 

قرآن کریم

 

ضَرَبَ اللهُ مثلاً عبداً مملوکاً لا یقْدِرُ علی شیءِ وَ مَن رَزقنا ه منا رزقاً حَسَناً فَهُوَ یَنفقُ منهُ سِراً و جهدً هل یَستَوُنَ الحمدالله بل اکثرهم لا یعلمونَ

 

خداوند مثالی زده : برده مملوکی را که قادر بر هیچ کاری نیست و انسان با ایمانی را که از جانب خود رزق نیکو به او بخشیده ایم و او پنهان و آشکار از آنچه خدا به او داده انفاق می کند آیا این دو یکسانند و ستایش مخصوص خداست ولی اکثر آنها نمی دانند .

 

نحل آیه ی 75

 

للفقراء الذینَ أحصِروا فی سبیل اللهِ لا یَستعلیعونَ ضرباً فی الأرضِ یَحسَبُهُم الجاهلُ أغنیاءَ منَ التَعَفُفِ تعرفهم بسیماهم لا یسئلون الناس إلی فاوما تُنفِقوا مِن خیرٍ فإنَ الله بِرِی علیمُ.

 

 

 

صدقات برای نیازمندانی است که در راه خدا در تنگنا قرار گرفته اند نمی توانند مسافرتی کنند و از شدت خویشتن داری افراد ناآگاه آنها را بی نیاز می پندارند اما آنها را از چهره هایشان می شناسند و هرگز با اصرار چیزی از مردم نمی خواهند و هر چیز خوبی در راه خدا انفاق کنید خداوند آگاه است .

 

بقره آیه ی 273